
Skąd bierze się smog? Przede wszystkim z tzw. niskiej emisji. A to nic innego, jak dym ulatujący z kominów naszych domów. Często powstaje na skutek spalania niskiej jakości węgla, miału, wilgotnego drewna, a czasem – niestety – także odpadów. Zazwyczaj dzieje się to w starych, przestarzałych technologicznie piecach.
W dymie pochodzącym z niskiej emisji kryje się groźna mieszanka. To pyły zawieszone: PM10 i PM2.5, drobiny tak małe, że nasz układ oddechowy nie potrafi ich przefiltrować. Przenikają przez pęcherzyki płucne bezpośrednio do krwiobiegu i rozchodzą się po organizmie. Dopełnieniem tej trucizny jest benzo(a)piren – silnie rakotwórczy związek chemiczny.
Smog uderza ze zdwojoną siłą, gdy sprzyja mu pogoda. Najgorsze są mroźne, bezwietrzne dni oraz zjawisko tzw. inwersji temperatur, gdy masa cieplejszego zamiast ulecieć do góry działa jak pokrywka nałożona na garnek, blokując nasycone zanieczyszczeniami powietrze tuż przy ziemi.
Gdy stężenie pyłów rośnie, otrzymujemy ostrzeżenia z Rządowego Centrum Bezpieczeństwa lub aplikacji monitorujących jakość powietrza. Komunikaty „zostań w domu” i „nie wietrz mieszkania” nie są radami na wyrost. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem przynosi dewastujące skutki zdrowotne. Krótkoterminowo to kaszel, duszności, drapanie w gardle i szczypanie oczu – szczególnie odczuwane przez astmatyków i alergików.
„Czyste Powietrze” pomaga zwalczyć smog
Ale prawdziwe zagrożenie jest długofalowe. Życie w smogu znacząco zwiększa ryzyko zawałów serca, udarów mózgu oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Toksyny uderzają w najsłabszych – seniorów, osoby schorowane i dzieci. Są też szkodliwe dla kobiet w ciąży i ich nienarodzonych maluszków.
Zgodnie z przepisami, w ciągu roku może wystąpić maksymalnie 35 dni z przekroczeniem dopuszczalnych norm pyłu PM10, wynoszących 50 mikrogramów na metr sześcienny. I choć z corocznych raportów Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wynika, że z roku na rok jakość powietrza w Polsce się poprawia, normy wciąż są przekraczane.
Problem dotyczy także województwa opolskiego. Przed laty najgorzej oddychało się w miejscach o gęstej zabudowie i niekorzystnym położeniu geograficznym – w Zdzieszowicach, Kędzierzynie-Koźlu, Nysie czy w Opolu. Na szczęście nowsze oceny przynoszą poprawę – nierzadko miasta mieszczą się w okolicach dopuszczalnego limitu 35 dni. Wciąż ogromnym problemem w regionie pozostają natomiast średnioroczne stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu. Te nadal nierzadko przekraczają normy dwu– lub trzykrotnie.
Lekarstwo? Masowa termomodernizacja budynków i likwidacja przestarzałych kotłów węglowych. Każdy zlikwidowany „kopciuch” to ulga dla płuc sąsiadów i lepsze powietrze w okolicy. I tu widać, że program „Czyste Powietrze” przynosi efekty. W całym kraju zlikwidowano już ponad 600 tysięcy takich urządzeń. Proces ten jest jednak żmudny i niezwykle czasochłonny.
To gigantyczne wyzwanie finansowe i logistyczne, ale zarazem proces, z którego nie możemy zrezygnować. Korzystając z dotacji programu „Czyste Powietrze” chronimy nie tylko nasz domowy budżet. Inwestujemy w coś bezcennego: zdrowie i życie naszych bliskich.
Czytaj także: „Czyste powietrze” – na co zwracać uwagę? „Wywieranie presji to sygnał ostrzegawczy”

***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania



