Pierwsze takie zaćmienie słońca od 27 lat. Gdzie je obserwować?

Ostatnie tak głębokie zaćmienie Słońca, z tarczą gwiazdy zasłonięta przez Księżyc w ponad 80 procentach, było w Polsce widoczne 11 sierpnia 1999 roku. Tyle, że wtedy to miało miejsce w ciągu dnia. A tym razem maksymalne stadium zaćmienia przypadnie na ledwie kilka minut przed zachodem Słońca.

Południowo-wschodnia część Polski ma ten problem, że nastąpi to już po tym, jak Słońce schowa się za horyzontem. Tak będzie w takich miastach, jak:

• Rzeszów,
• Kraków,
• Kielce,
• Lublin.

Jak wynika z mapy i danych opublikowanych na facebookowym profilu AstroLife, tarcza słoneczna będzie przesłonięta w około 60-65 procentach, gdy Słońce zajdzie.

W Opolu i województwie opolskim nie powinniśmy mieć takiego problemu – tu zaćmienie będzie widoczne w swoim maksymalnym stadium na kilka minut przed zachodem Słońca. O godz. 20.09 Księżyc ma przesłonić 85 proc. tarczy słonecznej, a zachód nastąpi o godz. 20.14. Samo zjawisko rozpocznie się o godz. 19.18. Wtedy Księżyc zacznie powoli zasłaniać Słońce.

Zaćmienie Słońca w Opolu i w województwie opolskim – gdzie je obserwować?

Skąd obserwować to wyjątkowe i spektakularne zjawisko? Karol Wójcicki, popularyzator nauki i astronomii, radzi, by miejsce obserwacji było z maksymalnie odsłoniętym horyzontem.

„Unika okolic budynków i drzew. Wybierz rozległą łąkę, skraj pola, jeziora lub pojedź nad morze. Dobrym pomysłem jest wejście na nieduże wzniesienie” – napisał na swoim profilu „Z głową w gwiazdach” na Facebooku.

Co prawda wyjazd nad morze to w przypadku województwa opolskiego kwestia czasochłonna i kosztowna, o tyle ze znalezieniem wzniesienia powinno być łatwiej. W samym Opolu punktem obserwacyjnym może być „Górka Śmierci” na osiedlu imienia Armii Krajowej, zaś w województwie opolskim może to być Góra św. Anny lub – jak radzą internauci – wały Jeziora Dużego w Turawie od strony Kotorza Wielkiego. Lokatorzy wysokich bloków także mają szanse zaobserwować zaćmienie – o ile nic innego nie przesłania im widoku.

Zaćmienie Słońca w Opolu i w województwie opolskim – jak je bezpiecznie obserwować?

Fani astronomii przestrzegają, by nie śledzić tego wyjątkowego spektaklu na niebie nieuzbrojonym okiem. Nawet, jeśli przywykliśmy do obserwowania zachodów słońca bez specjalnych okularów.

„Rzeczywiście jest tak, ze zachodzące Słońce świeci dużo słabiej niż gdy jest wysoko na niebie. Absolutnie KAŻDY z nas widział w życiu choć raz zachód Słońca gołym okiem i wzroku nie stracił” – napisał Karol Wójcicki.

„Zachodzące Słońce jest już na wysokości 0,5 stopnia – 0 stopni nad horyzontem. Tam świeci rzeczywiście bardzo słabo i raczej nie dzieje się nic złego. Przynajmniej teoretycznie, bo wciąż do oczu dociera promieniowanie UV i IR, które jest dla nich najzwyczajniej w świecie szkodliwe. Ale ile taki zachód się ogląda? Pięć minut? No to przypominam, że zaćmienie miejscami potrwa 1h i 15min! Jego początkowa faza wystąpi na wysokości 11 stopni nad horyzontem, gdzie wciąż będzie świeciło wyjątkowo mocno” – zaznacza twórca profilu „Z głową w gwiazdach”.

Karol Wójcicki radzi, by zaćmienie Słońca obserwować poprzez:

• certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień,
• certyfikowaną folię słoneczną nałożoną na przód lornetki/teleskopu/obiektywu,
• metodę projekcji – rzutując obraz Słońca przez lornetkę lub teleskop na białą kartkę, bez patrzenia przez sprzęt.

Przestrzega też by nie patrzeć przez:

• zwykłe okulary przeciwsłoneczne;
• zadymione/okopcone szkło, płyty CD/DVD, klisze fotograficzne i rentgenowskie;
• przez szkło spawalnicze o zbyt małym numerze (poniżej nr 14).

„Filtr zdejmij dopiero w ostatnich sekundach, gdy tarcza naprawdę czerwienieje i gaśnie tuż nad horyzontem” – radzi.

Jaka będzie pogoda?

To w przypadku zjawisk astronomicznych podstawowy znak zapytania: czy w Opolu i województwie opolskim będą odpowiednie warunki, by zobaczyć zaćmienie Słońca?

„Według aktualnych prognoz Polska znajdzie się w zasięgu wyżu. Późnym popołudniem na ogół spodziewane jest małe zachmurzenie, dlatego warunki do obserwacji zapowiadają się korzystnie” – informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Są więc szanse, że będziemy mogli swobodnie zobaczyć zaćmienie Słońca w dniu 12 sierpnia 2026. Warto to zrobić! Bo choć kolejne częściowe zaćmienie Słońca będzie można w Polsce zaobserwować 2 sierpnia 2027, to jednak nie będzie tak głębokie, jak to najbliższe.

Czytaj także: Wysychają stawy, rośnie ryzyko pożarów. Susza uderza nie tylko w rolników

***