Nie ma chyba w Opolu wielu obiektów, które nie zyskały dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej. W obszarze miejskiej kultury widać to bardzo wyraźnie. Kwotę 7 658 307 zł z unijnego wsparcia otrzymało w projekcie Muzeum Polskiej Piosenki (lider) i Narodowe Centrum Polskiej Piosenki (partner).
– Pamiętajmy, że piosenka jest naszym dziedzictwem kulturowym. Opole dba o nie dzięki zbudowaniu muzeum. Dofinansowanie z UE pozwoliło na częściowe utworzenie ekspozycji stałej i budowę edukacyjnego studia nagrań, które otworzyliśmy w 2018 roku – mówi Jarosław Wasik, dyrektor MPP. – Ze studia korzystają głównie dzieci i młodzież z regionu. Mają tu możliwość udziału w profesjonalnych warsztatach. Organizujemy też zajęcia dla młodych realizatorów dźwięku, fundujemy sesje nagraniowe na kilku ogólnopolskich festiwalach. W ten sposób wspieramy młodych, zdolnych ludzi. Przyjeżdżają do nas z całej Polski.
Z tych samych pieniędzy możliwa była przebudowa i modernizacja sali kameralnej NCPP.
– Pierwotnie nie była ona przystosowana do pełnienia funkcji sali koncertowej. Nadawała się bardziej na bankiety i dyskoteki – stwierdza Rafał Poliwoda, dyrektor NCPP. – Dziś mamy najlepszą salę kameralną w kraju, zarówno jeśli chodzi o akustykę, jak i sprzęt nagłośnieniowy światowej klasy. Technika użyta w naszej sali opisana była na dziesięciu stronach branżowego pisma.
Młodsi opolanie praktycznie już nie pamiętają, jak przed 2011 rokiem wyglądał znak rozpoznawczy Opola – Amfiteatr Tysiąclecia. – 61. KFPP będzie czternastym festiwalem po przebudowie. Amfiteatr został całkowicie zmieniony, dostosowany do aktualnych przepisów prawnych związanych m.in. z drogami ewakuacyjnymi i komfortem zarówno widzów, jak i obsługi.
– Uzyskano dodatkowe pomieszczenia pod widownią obiektu – dziś siedzibę MPP. Powstała nowa scena i fosa przy niej. Częściowo zmieniono zaplecze, powstały dodatkowe pomieszczenia na potrzeby np. garderób – wylicza Poliwoda.
Publiczność i goście zyskali taras widokowy, obiekt posiada zadaszenie, a na widowni jest 3655 miejsc.
Remont sali kameralnej NCPP zakończył się w grudniu 2017 roku. Jego koszt wyniósł blisko 3,5 mln zł, z czego UE dała 2 mln 350 tys. zł. Z kolei przebudowa Amfiteatru kosztowała ponad 31,9 mln zł, z czego prawie 11,9 mln zł Opole zdobyło w ramach funduszy UE.
Zupełnie nowy kształt architektoniczny zyskał w ostatnich latach także Opolski Teatr Lalki i Aktora. Przebudowa jego wnętrz i elewacji frontowej trwała w latach 2013-2014 i pochłonęła 6 mln 900 tys. zł ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
– Widzowie są zachwyceni wyglądem OTLiA – podkreśla dyrektor Krystian Kobyłka.
– Nieraz ludzie proszą nas o sesje zdjęciowe w przestrzeniach budynku. Teatr zwiększył też możliwości i funkcjonalność. Po przebudowie powstała Scena na Piętrze, gdzie stworzono wiele spektakli. Podobnie bardzo cieszy nas rozbudowane foyer. Te wszystkie przestrzenie służą też do budowania wystaw i organizowania działań edukacyjnych. Pamiętajmy, że teatr rocznie odwiedzają tysiące dzieci, m.in. na lekcjach teatralnych i warsztatach.
OTLiA szczyci się pełną dostępnością budynku. Z poziomu zero osoby na wózkach spokojnie mogą dostać się na Dużą Scenę.
– Wcześniej tego nie było – zaznacza dyrektor. – Niwelujemy więc bariery. Duża Scena została wyposażona w nowy sprzęt oświetleniowy i akustyczny. Zwiększyła się jeszcze przestrzeń nad sceną, co rozwinęło możliwości inscenizacyjne.
W Opolu modelowym przykładem dobrego wykorzystania unijnych pieniędzy jest rewitalizacja budynku Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Minorytów. Budowa trwała od 2008 do 2010 roku, budynek został przekazany do użytku w marcu 2011 roku.
– Wartość tej inwestycji w całości to blisko 15 mln zł, a aż 6 mln 396 tys. zł pochodziło z środków UE – wylicza Marcin Duda, dyrektor MBP. – Ten supernowoczesny budynek jest wyjątkowy z wielu względów. To tu powstała jedna z pierwszych w kraju Mediateka. Również jako jedni z pierwszych uruchomiliśmy wypożyczalnię gier planszowych. Zaczynaliśmy od wypożyczania filmów DVD, dziś to głównie komiksy i manga.
Dyrektor podkreśla, że strzałem w dziesiątkę jest sala konferencyjna.
– Wcześniej biblioteka takiej nie posiadała – mówi. – Okazuje się po latach, że ona jest już za mała na potrzeby mieszkańców. MBP dzięki niej rozwinęła wiele usług niezwiązanych z podstawową działalnością biblioteki. Trzeba powiedzieć, że ten budynek ze względu na swoje liczne przestrzenie i funkcjonalności doceniany jest w ogólnopolskich konkursach. Pełni funkcję takiego „centrum kultury” w mieście. Patrząc na listę bibliotek w kraju, my jesteśmy na pewno w czołówce.
I faktycznie, z MBP współpracuje już w mieście chyba każdy: artyści, różne grupy hobbystów, stowarzyszenia, twórcy miejskich festiwali itd.
– Tylko w 2023 roku w głównym budynku MBP odbyło się 947 wydarzeń, w których udział wzięło ponad 35 tys. uczestników – podaje dyrektor. – Dokładnie było to ponad 100 spotkań, 36 wystaw, 17 koncertów, 35 wydarzeń współorganizowanych i 241 lekcji bibliotecznych. Ważnymi miejscami tych wydarzeń jest Galeria Zamostek i fotogaleria. Mamy tu także kawiarnię, co jest atrakcyjne dla czytelników i gości, którzy przyjeżdżają do Opola.
Jeśli chodzi o rewitalizację, to obiekt był stworzony praktycznie od zera. Zachowano fasadę dawnej kamienicy łącząc ją z supernowoczesną bryłą.
– Biblioteka jest w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnościami, dla mam z wózkami – zaznacza Marcin Duda. – Poruszając się naszą obszerną windą każdy ma dostęp do wszystkich pomieszczeń.
Kolejnym punktem, który zmienił oblicze ścisłego centrum miasta, jest Zamek Górny z czasów Władysława II Opolczyka (XIV w.) oraz jego otoczenie. Po zakończeniu inwestycji w przebudowanych pomieszczeniach powstało miejsce na ekspozycję stałą dostępną dla mieszkańców i turystów. W ramach projektu zagospodarowano też teren wokół zamku i wyeksponowano dawną fosę obronną. Odświeżeniu uległa elewacja zamku i sąsiedniego Zespołu Szkół Mechanicznych. Zbudowano także schody prowadzące do fosy. Tym samym połączyły one Mały Rynek z placem Kopernika. Powstał most, którym wejdziemy do zamku, a wokół niego oko cieszy roślinność, pojawiły się też ławki. Na bardziej rekreacyjną funkcję zmienił się obszar wzdłuż ulicy Opolczyka.
Wartość całego projektu wyniosła blisko 7,5 mln zł, z czego dofinansowanie wyniosło blisko 2,5 mln zł. Rewitalizacja tego miejsca trwała w latach 2016-2018.
