– Co jest ciekawszym zajęciem dla policjantki: ściganie najgroźniejszych przestępców w ramach Centralnego Biura Śledczego Policji czy zarządzanie policyjnym garnizonem na Opolszczyźnie?
Magdalena Nguyen-Fudala: To wyzwania, których nie sposób porównać. Zarówno jedno, jak i drugie, jest ciekawe, jeśli jednocześnie stanowi pasję. Służba w strukturach CBŚP daje możliwości rozwoju w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej. Możemy wykorzystywać najbardziej ofensywne metody pracy, w tym operacje specjalne. Zarządzanie opolskim garnizonem to inne wyzwanie, związane z realizacją strategii i myślenia systemowego przy założeniu, że najważniejszy jest człowiek.
– Czyli bardziej pochłania bieganie za bandytami niż siedzenie za biurkiem?
– Przychodzi czas, że otrzymuje się kolejne zadanie i podejmuje rękawicę. Kilkanaście lat służby w CBŚ i CBŚP, to czas, który wychował mnie jako policjantkę i ukształtował jako człowieka. Moje serce jest niebieskie, z większą komorą kryminalną. Prowadziłam sprawy dotyczące uprowadzeń dla okupu, nielegalnych fabryk tytoniu, narkotyków, sprawy ekonomiczne. Bez względu na rodzaj, pamiętać należy o celu działania przestępców: to uzyskanie korzyści majątkowych. „Odsiadkę” sprawcy wliczają w ryzyko zawodowe. Największą dolegliwością dla nich jest pozbawienie ich nielegalnie zdobytych pieniędzy.
– Ale jednak z czasem usiadła pani za biurkiem.
– Po służbie w CBŚ byłam zastępcą komendanta Szkoły Policji w Katowicach ds. logistyki, zdobywając doświadczenie związane z zarządzaniem budżetem jednostki oraz wiedzę z zakresu zamówień publicznych. Kolejny etap to cztery lata na stanowisku zastępcy dyrektora Biura Kryminalnego KGP. Fantastyczne doświadczenie związane z koordynacją zwalczania przestępczości kryminalnej, w szczególności ekonomicznej, na terenie kraju. Systemowe analizowanie zagrożeń, określanie trendów przestępczości i metod ich zwalczania. W 2023 r., jako jeden z pomysłodawców utworzenia struktury ekonomicznej w polskiej policji, objęłam stanowisko dyrektora nowo powstałego Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej KGP. Przestępczość ekonomiczna to jedno z największych wyzwań dla współczesnej Policji. Policjanci ekonomiczni powinni mieć najszerszą wiedzę. Zajmują się zwalczaniem przestępstw opisanych w ponad setce ustaw poza kodeksem karnym, zawierających ponad tysiąc kwalifikacji prawnych.
– Jakie zmiany kadrowe wprowadziła pani przez pierwsze siedem miesięcy kierowania opolskim garnizonem? Przyszła nowa miotła?
– Zmiany kadrowe to ewolucja, a nie rewolucja. W Opolu zaczęło się od zmian moich zastępców. Poprzedni – ds. logistyki – awansował na stanowisko komendanta Szkoły Policji w Katowicach, a dwóch kolejnych odeszło na emeryturę. Aktualni moi zastępcy to osoby sprawdzone w długoletniej służbie. Z zastępcą ds. kryminalnych służyłam w CBŚP. To jeden z najlepszych fachowców w zakresie zwalczania przestępczości kryminalnej. Zastępcą ds. logistycznych został komendant powiatowy z Brzegu, z doświadczeniem ekonomicznym, a jednocześnie znający specyfikę garnizonu opolskiego. Zastępca ds. prewencji ma ponad 20-letni staż w oddziałach prewencji, z doświadczeniem z jednego z najbardziej „zapracowanych” prewencyjnie garnizonów w Polsce. Kompetencje w zarządzaniu poznajesz nie w sytuacjach kiedy jest spokój, ale wówczas gdy pojawiają się sytuacje nadzwyczajne, trudne – w tym też zdarzenia o charakterze medialnym. Pracowałam na Opolszczyźnie kilkanaście lat, wielu policjantów znam, służyłam z nimi. Jednocześnie, po długiej nieobecności w Opolu, zanikają zależności, powiązania, a pojawia się swoboda w podejmowaniu decyzji.
– Jakie zmiany organizacyjne zaszły w opolskiej policji?
– W zakresie prewencyjnym – 1 sierpnia utworzyłam sześć Wydziałów Ruchu Drogowego w sześciu powiatach. Policjanci kierowani są w miejsca, gdzie jest największe zagrożenie w ruchu drogowym. Stąd też w wakacje funkcjonuje policyjna mapa śmiertelnych wypadków drogowych. Wizualizacja ma zwrócić uwagę na skalę tragedii do jakich dochodzi na polskich drogach, skłonić do refleksji.
– W telewizjach informacyjnych chyba częściej mówi się o potrąceniach na pasach niż o zabójstwach.
– Kierownicy jednostek w powiatach znają teren i zagrożenia jakie tam występują. Planują i realizują działania zwiększające bezpieczeństwo: „Bezpieczny motocyklista”, „Rowerzyści”, „Prędkość”, „Bezpieczna autostrada”, „Trzeźwy poranek”… To służba prewencyjna, umundurowana, którą mieszkańcy widzą i powinni dostrzegać na co dzień.
– Strach będzie wsiąść za kierownicę. Co poza drogówką?
– W Kluczborku utworzyłam Wydział do Walki z Przestępczością Gospodarczą. Przestępczość ekonomiczna jest trudna do wykrycia ze względu na pomysłowość sprawców i coraz bardziej zaawansowane rozwiązania informatyczne. Wzmacniamy laboratorium kryminalistyczne w Opolu o etaty dedykowane informatyce śledczej. Za chwilę na miejscach zabójstw, w trakcie zbierania dowodów, będziemy uzyskiwać informacje już nie tylko z telefonów, ale również z danych zawartych w inteligentnym sprzęcie elektronicznym. Tam też będzie wiedza. To duże uproszczenie, ale dotyczy trendów i zagrożeń przyszłości, do których musimy być przygotowani.
– Inne zmiany?
– Wzmacniamy pion logistyki, sekcję zamówień publicznych. Jesteśmy ograniczeni przydzielonym nam budżetem. Żeby nadążać sprzętowo, musimy pozyskiwać środki z innych źródeł. Nieoceniona jest pomoc i wsparcie samorządów Opolszczyzny. My jednak potrzebujemy zatrudniać osoby, które będą wiedziały w jaki sposób i skąd pozyskiwać pieniądze. Potrzeby mamy większe niż możliwości. Aktualnie zaczynamy renowację budynku Komendy Wojewódzkiej z pieniędzy pochodzących z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, przy współpracy z prezydentem Opola. Przy ul. Zielonogórskiej planujemy budowę kompleksu, do którego przeniesiemy Komisariat II Policji w Opolu, Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej, Policyjną Izbę Dziecka i nasze zaplecze garażowe. Pozyskaliśmy już pół miliona na dofinansowanie tego przedsięwzięcia.
– Wizerunek polskiej policji w ostatnich latach został naruszony, a zaufanie społeczne spadło. Czy policjanci na co dzień, w kontakcie z mieszkańcami, odczuwają to?
– Zastanawiam się, jak to zmierzyć. Czy liczbą znieważeń funkcjonariuszy, czy przy użyciu ankiet, badań opinii publicznej? Oczywistym jest, że wiele osób ma powód by nas – kolokwialnie mówiąc – nie lubić. Kiedy śledczy budzą kogoś o szóstej rano, aby dokonać przeszukań, czy zatrzymań sprawców przestępstw – to ci nie będą dobrze nas wspominać. Kierowca, który przekroczył prędkość, też nie będzie pałał miłością do policjantki z drogówki. Kiedy natomiast ktokolwiek padnie ofiarą jakiegoś przestępstwa – to nie ma wątpliwości gdzie szukać pomocy. Jeśli uszkodzono nam samochód – wzywamy policję. Przy włamaniu kradzieży, rozbojach – wzywamy policję. Taka nasza rola. Pilnujemy porządku – bez względu na to, jak będą o nas mówić – pomagamy i chronimy.
– W ostatnich latach było wiele policyjnych wpadek. Granatnik, podnośnik, śmigłowiec na pikniku…
– Mamy kilkanaście tysięcy interwencji dziennie w kraju. Minione półrocze to dla opolskiej policji ponad 50 tys. interwencji. Przy takiej liczbie wiele rzeczy może się nie udać. Nie zamierzamy niczego ukrywać. Zanim jednak wydamy jasny komunikat dla mediów, potrzebujemy czasu na ustalenia.
– Czyli nie zauważacie zwiększonej niechęci ze strony mieszkańców? Policjanci w patrolu nie słyszą np.: że są zbrojnym ramieniem jakiejś partii? O takie historie mi chodzi.
– Nie widzę takich skarg ze strony policjantów. Ostatnio jeden z komendantów powiatowych poinformował mnie, iż w sąsiedztwie komendy pojawił się wulgarny napis odnoszący się do policjantów kryminalnych. Podejrzewam, że zrobił to ktoś kto niespecjalnie przepada za miejscowymi stróżami prawa. Ci po prostu dobrze wykonują swoją służbę. Osobiście odkąd zostałam przyjęta do służby w policji, nie zmieniłam zasad swojego postępowania. I takich policjantów mam wokół siebie.
– To z czego wynika problem z wakatami w policji? Jak duże kłopoty kadrowe mamy na Opolszczyźnie?
– Na ponad 2500 policjantów, wakaty stanowią ok. 10 proc. Różnie to wygląda w poszczególnych powiatach. Największe wyzwania w kontekście naboru mamy w Brzegu, Kędzierzynie-Koźlu i Głubczycach. Niewystarczające w stosunku do potrzeb zainteresowanie służbą w policji ma związek z położeniem województwa opolskiego, w pobliżu dużych, sąsiednich aglomeracji, czy Republiki Czeskiej, gdzie pracuje wielu mieszkańców Opolszczyzny. Istotnym czynnikiem jest również podwójne obywatelstwo i migracja do pracy do Niemiec.
– Można coś na to poradzić?
– Biorąc pod uwagę liczbę przedsięwzięć podejmowanych w związku z naborem do służby w policji i promocji zawodu policjanta – w tym roku przeprowadziliśmy ponad 600 różnych inicjatyw. To spotkania na uczelniach, w szkołach, spotkania z mieszkańcami, artykuły na stronach internetowych, udział w targach pracy, spoty reklamowe w mediach, kinach… Są jednak środowiska, w których trudno jest pozyskać kandydatów.
– Kibicowskie?
– Jeżeli wśród kibiców są osoby karane powiązane z grupami przestępczymi, ich z oczywistych względów nie możemy przyjąć.
– Jaki jest efekt działań rekrutacyjnych?
– W porównaniu do ubiegłego roku, podań o przyjęcie do służby wpłynęło o ponad 100 więcej. Niestety, nie wszyscy przechodzą proces kwalifikacyjny. Kandydaci odpadają na testach sprawnościowych. Nie przechodzą badań psychologicznych. Proces kwalifikacyjny musi być obwarowany zasadami, testami, rozmowami z potencjalnymi przyszłymi policjantami. To osoby, które w przyszłości będą nosić broń służbową, będą mieć uprawnienia ograniczające swobody obywatelskie.
– Co robicie by poprawić wyniki rekrutacji?
– Organizujemy testy próbne sprawności fizycznej pomagamy się do nich przygotować poprzez m.in. „Dzień kandydata”, czy „WF z policjantem”.
– Może pieniądze nie są zachęcające? Ile zarabia policjant po szkole?
– Kursant otrzymuje ok. 6.000 zł brutto, a po ukończeniu szkolenia podstawowego ok. 6.400 zł brutto. Poza tym funkcjonariusze otrzymują dodatkowe świadczenia pieniężne: niektóre benefity są obligatoryjne, a inne zależą od osiągnięć. Są to m.in.: wysługa od 2% po minimum 2 latach stażu pracy; nagroda roczna – trzynastka, urlopy dodatkowe związane ze stażem służby lub wiekiem, nagrody jubileuszowe i wiele innych. Zapewniamy nie tylko szkolenie, ale także dodatkową możliwość uzupełnienia wykształcenia: można uzyskać tytuł licencjata lub magistra na bezpłatnych studiach w Akademii Policji w Szczytnie, albo ukończyć studia podyplomowe. Oferujemy ponad 120 różnych kursów, w tym językowe.
– Z jaką przestępczością mamy największy problem na Opolszczyźnie?
– Najwięcej przybywa nam obecnie przestępstw dotyczących kradzieży z włamaniem. Przestępcy nie powinni czuć się bezkarni, bo wykrywalność mamy na poziomie 70 procent. Inne zagrożenia, to przestępstwa, w których nastąpił uszczerbek na zdrowiu. Tutaj nasza wykrywalność jest na poziomie 90 procent. Wzrasta liczba oszustw wykorzystujących techniki socjotechniczne. Oszuści są skuteczni, ponieważ bazują na emocjach, a nie na wiedzy technicznej swoich ofiar. Ważne jest, aby być świadomym zagrożeń. Duże zaangażowanie wkładamy w zwalczanie przestępczości narkotykowej, tylko od początku roku zdjęliśmy z rynku ponad 120 kg narkotyków. Zlikwidowaliśmy cztery laboratoria, w których produkowano środki odurzające.
– Stosunkowo dużo jak na Opolszczyznę.
– Każda zabezpieczona ilość to narkotyki, które nie trafią do naszych dzieci. Kładziemy nacisk na to, aby oprócz zatrzymania sprawców zabezpieczyć na poczet przyszłych kar ich majątek. Szkolimy policjantów kryminalnych w tym kierunku. W strukturze garnizonu mamy zespół w KWP i koordynatorów ds. ustaleń majątkowych w każdym powiecie. Nie możemy zapominać o zagrożeniach hybrydowych i przestępczości grup wschodnich, a także o przestępczości związanej z nielegalną migracją.
– Większym wyzwaniem jest przestępczość pospolita czy ta zorganizowana?
– Prowadzimy sprawy dotyczące zorganizowanych grup przestępczych, ale nie mogę mówić o konkretach.
Czytaj także: Zmiana na stanowisku komendanta wojewódzkiego policji w Opolu
