Wtedy tłum skandował hasło „Havel na Hrad!” (Havel na zamek), wzywając do powierzenia wybitnemu pisarzowi i dramaturgowi funkcji prezydenta Czechosłowacji w miejsce komunistycznego aparatczyka Gustava Husaka. Teraz wielki protest w Czechach odbył się na wezwanie organizacji pozarządowej Milion Chwil na rzecz Demokracji (Milion chvilek pro demokracii) by wykrzyczeć premierowi swego kraju: „Babiš, ręce precz od mediów” oraz „Letna przeciw 4:36!”.
Owa 4:36 to godzina, o której w nocy z piątku na sobotę 24 października rządząca Czechami większość przyjęła w pierwszym czytaniu ustawę likwidującą abonament radiowo-telewizyjny, zapewniający w kraju nad Wełtawą funkcjonowanie mediów publicznych.
Wielki protest w Czechach odbył się przeciw finansowaniu tychże mediów z budżetu państwa. Nie dali się zwieść zapewnieniom Andreja Babiša, że to zmniejszy obciążenie ich gospodarstw domowych. Pewnie nie tylko dlatego, że owo obciążenie nie jest przesadnie dotkliwe. W przeliczeniu wynosi około 37 złotych miesięcznie. Bardziej dlatego, że mają wystarczająco dobrą pamięć, by nie zapomnieć, jak funkcjonowały totalnie podporządkowane władzom media w okresie socjalizmu.
Na ich postawę miało z pewnością wpływ także doświadczenie nieodległych od Czech Węgier pod rządami Orbana. Tam finansowane z budżetu media publiczne zyskały bardzo szybko miano tuby propagandowej partii Fidesz albo po prostu fabryki kłamstw.
A u Czechów – nam w Polsce, gdzie w dobrym tonie jest abonamentu radiowo-telewizyjnego nie płacić, trudno to może zrozumieć – zachowało się przekonanie, że abonament jest sposobem na utrzymanie mediów publicznych w rękach społeczeństwa. Toteż płaci go regularnie cztery piąte obywateli.
Wielki protest w Czechach. Oni dają przykład światu
Dojrzała obywatelska postawa naszych sąsiadów jest tym bardziej godna podkreślenia, że zdobyło się na nią społeczeństwo, które na co dzień jest nieprzesadnie optymistyczne. Czesi narzekają na wpływ oligarchów na życie polityczne, niski wzrost gospodarczy, stan dróg, drożyznę itd. Gorzko żartują, że dumni mogą być już tylko z dwóch czeskich rzeczy: piwa i hokeja na lodzie.
Ale właśnie oni stanęli w obronie publicznych mediów i profesjonalnego dziennikarstwa. Co nadaje tej demonstracji europejskie, a nawet globalne znaczenie. Świat zmaga się z negatywnym oddziaływaniem mediów społecznościowych, w których informacją zarządzają tyleż najbogatsi na świecie ludzie, co sterowane przez nich algorytmy. Klasyczne dziennikarstwo traci wpływ na społeczeństwa, także te najbogatsze. Słabnie ich autorytet. Co przypomniano niedawno w Opolu – na przykładzie Niemiec – podczas Seminarium Śląskiego.
Wielki protest w Czechach pokazał, że tamtejsze społeczeństwo stanęło nie tylko w obronie niezależności mediów. Także w proteście przeciwko polityce, w której niepopularne i kontrowersyjne decyzje podejmuje się pod osłoną nocy.
Wezwanie do skończenia ze stylem „4:36” to jeden z postulatów Miliona Chwil i ich lidera Mikulasza Minarza. Wzywa on ponadto do wycofania ustawy o likwidacji abonamentu z parlamentu, rozpoczęcia dialogu rządzących ze społeczeństwem. A także do odwołania Tomio Okamury z antyeuropejskiej i ksenofobicznej partii SPD z funkcji przewodniczącego Izby Poselskiej oraz do odebrania temu ugrupowaniu ministerstwa obrony.
Czy Andrej Babiš tych głosów posłucha, tego jeszcze nie wiemy, ale z pewnością ma o czym myśleć.
Czytaj także: Witold Zembaczyński kontra Paweł Kukiz. Chodzi o pieniądze fundacji
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania



