Opolski Bezpieczny Senior to program, którego budżet na lata 2025–2026 wynosi 200 tys. zł. Jego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa seniorów poprzez edukację na temat metod działania oszustów. W ramach przedsięwzięcia policjanci prowadzą szkolenia, podczas których przekazują uczestnikom praktyczną wiedzę o najczęściej stosowanych oszustwach oraz zasadach bezpiecznego postępowania w sytuacji zagrożenia.
– Osoby w wieku emerytalnym, często mieszkające samotnie są szczególnie narażone na działanie sprawców przestępstw – podkreśla Marcin Gambiec, dyrektor Departamentu Edukacji i Rynku Pracy w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego.
Opolski Bezpieczny Senior – uczą starszych, jakie triki mają oszuści
Przypomina, że w celu wyłudzenia pieniędzy oszuści podszywają się pod policjantów, urzędników lub pracowników banków i kontaktują się telefonicznie zwykle z losowo wybranymi seniorami.
– Wykorzystują fakt, że osoby starsze są łatwowierne, często schorowane i bezradne, mające pełne zaufanie do instytucji publicznych, co ułatwia w dużej mierze dokonanie oszustwa – dodaje dyrektor Gambiec.
Tajemnicą nie jest, że przestępcy w celu dokonania kradzieży pieniędzy przedstawiają nieprawdziwe historie. Na przykład:
- pieniądze na koncie bankowym są zagrożone i należy je przelać na konto policyjne celem ich zabezpieczenia,
- oszuści wmawiają, że bliska nam osoba jest sprawcą wypadku samochodowego i potrzebne są pieniądze na opłacenie kaucji lub adwokata.
Mimo to, najczęściej pojawia się prośba o:
- przekazanie pieniędzy,
- dokonanie przelewu,
- wzięcie pożyczki,
- czasem zachęta do zainstalowania złośliwego oprogramowania, które umożliwia kradzież pieniędzy bezpośrednio z konta.
Bardzo często osoby starsze również:
- wyrzucają swoje pieniądze przez okno,
- wrzucają je do wskazanego przez oszustów kosza na śmieci.
Wszystko to dzieje się pod presją czasu i towarzyszących emocji, które utrudniają racjonalne podejmowanie decyzji.
- – Analiza poszczególnych przestępstw, jak również relacje osób pokrzywdzonych wskazują, że najczęściej przyczyną stania się ofiarą tego rodzaju przestępstw jest brak wiedzy o sposobach działania sprawców, troska o bliskich oraz zbytnia ufność, którą wykazywały się ofiary – stwierdza Marcin Gambiec.
Bezpieczeństwo na drodze i w sieci
Osoby w wieku senioralnym, ze względu na wiek czy stan zdrowia są również bardziej narażone na stanie się ofiarą wypadków drogowych. Seniorzy będąc uczestnikami ruchu drogowego wolniej przystosowują się do panujących warunków na drodze. Więcej czasu zajmuje im przejście przez jezdnię czy wykonywanie manewrów, kierując rowerem bądź samochodem.
Z kolei rozwój technologii, usług bankowości elektronicznej, a co z tym idzie, możliwość dokonywania transakcji płatniczych online lub poprzez aplikacje mobilne powoduje, że seniorzy nie nadążają za tymi zmianami.
– Nie mają świadomości na temat możliwości wyprowadzania środków finansowych z kont bankowych, kopiowania kart płatniczych czy ich ukrytego skanowania. Stąd w programie zaplanowano działania informacyjno-edukacyjne mające zwrócić uwagę seniorów na problem oszustw internetowych, czy też z wykorzystaniem metody phishingu – mówi Bartłomiej Piechaczek, wicedyrektor ds. projektów Opolskiego Centrum Edukacji.
Opolski Bezpieczny Senior. Szeroka kampania społeczna
Celem realizatorów programu jest zatem podniesienie wiedzy odbiorców programu na temat metod działania sprawców i poinformowanie seniorów o zasadach bezpiecznego zachowania w sytuacji wystąpienia próby oszustwa, aby ograniczyć konsekwencje stania się ofiarą oszustwa.
Podczas organizowanych spotkań edukacyjnych, dzięki materiałom informacyjnym i wsparciu lokalnych mediów, seniorzy dowiadują się, w jaki sposób reagować na telefony lub wizyty osób nieznajomych. A także jak:
- zabezpieczać mieszkanie,
- w jaki sposób przechowywać pieniądze,
- bezpiecznie korzystać z internetu.
Przybliżone zostaną im zasady ruchu drogowego, właściwego korzystania z dróg publicznych i przejść dla pieszych z uwzględnieniem korzyści ze stosowania elementów odblaskowych.
– Elementem programu jest także kampania społeczna (spoty radiowe, spot telewizyjny, plakaty), ukazująca albo przedstawiająca osoby, które nie dały się oszukać, których zachowanie seniorzy będą mogli naśladować – podkreśla wicemarszałkini Zuzanna Donath-Kasiura.
– To działania wpisujące się w model społecznego uczenia się Alberta Bandury, zgodnie z którym ludzie uczą się przez konsekwencję własnych działań oraz poprzez obserwację i naśladowanie osób ważnych i uważanych za atrakcyjne – dodaje.
