Niektórzy już się zwinęli. Opolska gastronomia w kryzysie
Opolska gastronomia w kryzysie – to fakt, który potwierdzają wydarzenia z ostatnich miesięcy. Z mapy miasta zniknęły po latach miejsca znane i lubiane. Dość przypomnieć kultowy bar „Karczma pod czeremchą” na ul. Żeromskiego, w którym stołowały się trzy pokolenia opolan. Na Małym Rynku nie ma już zapiekanek z Manifestu, obowiązkowego punktu wielu imprez.
Zamknęła się również popularna kanapkarnia Sandwich Express przy skrzyżowaniu Ozimskiej z Reymonta czy pizzeria Oregano przy ul. Sosnkowskiego. W listopadzie zamknięto lokal San Sebastian na pl. św. Sebastiana. Pod koniec roku na sprzedaż wystawiono Dworek Artystyczny, miejsce-legendę słynące z dobrych koncertów i pubowego klimatu, ale i alei z odciskami dłoni gwiazd polskiej piosenki. Inflacja i drożyzna nie przepuściła też spożywczakom. Na Zaodrzu zamknęło się Słoneczko, a na Chabrach całodobowa Baza.
Ci którzy wciąż się trzymają, oszczędności szukają na różne sposoby. Opolska gastronomia często decyduje się na skrócony tydzień pracy. Ostatnio zdecydowała się na to amerykańska restauracja. Jej specjalnością są burgery. Papa Jack od stycznia czynny jest tylko od czwartku do niedzieli.
– Ten stan rzeczy nie zmieni się do przełomu marca i kwietnia, mniej więcej do rozpoczęcia sezonu ogródkowego – mówi Andrzej Passon, właściciel Papa Jack.
– Zmusiły nas do tego astronomiczne ceny energii i gazu. Podobnie podwyżka płacy minimalnej i umów zlecenie… – wylicza. – Wszystko poszło do góry, biznes się nie spina. Krótsze godziny otwarcia, to również niższe rachunki.
Passon przyznaje, że styczeń i luty, to na ogół słabsze miesiące w biznesie. Teraz jednak sytuacja jest na ostrzu noża.
– Przede wszystkim chcemy przetrwać. W tym celu trzeba na czymś oszczędzić. Dlatego też na wiosnę zobaczymy na czym stoimy – mówi.
Istotnie ruch na początku tygodnia jest nieduży. – To duży lokal, który świeci w poniedziałki i wtorki pustkami. W rezultacie widać, że jest mniej klientów. Ludzie nie przychodzą już na hamburgera co tydzień, a raz na miesiąc.
Opolska gastronomia w kryzysie stawia na krótszy czas pracy
Na krótszy czas pracy zdecydowała się również popularna w Opolu Kofeina 2.0. Dlatego od stycznia lokal jest czynny od czwartku do niedzieli.
– Poniedziałki i wtorki to najsłabsze dni tygodnia, ale nie narzekamy w weekend – przyznaje Katarzyna Porada, właścicielka. – Zamykając się na trzy dni szukaliśmy oszczędności. Widzimy jednak, że w środę wiele osób odbijało się od drzwi. Dlatego od lutego w środę również zapraszamy.
Przypomnijmy, że w Opolu wcześniej już powstała Kofeina przy ul. Kościuszki. Właściciele zachęceni sukcesem kawiarni otworzyli w 2012 roku drugi lokal – Kofeinę 2.0. Tu od dawna można zjeść śniadanie, lunch i danie główne, m.in. burgera.
Wielu fanów doczekały się tu ostatnio niedzielne brunche, czyli przedpołudniowe posiłki. Przychodzą na nie całe grupy znajomych. – To powrót do naszych korzeni. Pierwszy brunch odbył się w 2013 roku, a na pierwsze warsztaty w 2010 roku zjeżdżali się do nas kawowi wielbiciele z całej Polski – wspomina.
Jak lokal odczuwa skutki kryzysu? – Paradoksalnie nasze utargi w styczniu były niezłe – mówi właścicielka. – Niemal tak dobre jak w złotych czasów, czyli gdy zaczynaliśmy. Wszystko popsuł Covid, ale nawet wtedy było łatwiej niż teraz. Podczas pandemii wychodziliśmy na zero. A teraz nie wiadomo czego się spodziewać.
Wśród tych wymienia wyższą stawkę godzinową dla pracowników – 22,99 zł. – To bardzo dużo. A już chodzą słuchy, że kolejna podwyżka jeszcze w tym roku – mówi. – Za energię i wodę w największym ruchu płaciliśmy maksymalnie 7 tys. zł. Teraz to nawet 10-12 tys. zł.
Drożyzna gorzej szkodzi biznesowi niż pandemia
Rosną też ceny towarów. – Ostatnio kupiłam osiem pomidorów za 45 zł. W kryzysie kupuję więc mniej, ale chcę zachować poziom usług – przekonuje i dodaje, że rok temu codzienne zakupy kosztowały ok. 500 zł, a dziś dwa razy więcej.
Katarzyna Porada mówi, że czasy są bardzo ciężkie. Dlatego trzeba wymagać więcej od siebie oraz od swoich pracowników. – Jesteśmy wdzięczni naszym gościom, że tak mocno nas wspierają.
Inni restauratorzy mówią, że trzeba próbować różnych sposobów. Takich, które przytrzymają zdobytych przez lata klientów. Restauracja Ratuszowa od dekad jest obecna w Oleśnie. Oferuje dania kuchni polskiej i śląskiej. Nie zamyka się na kuchnię europejską.
– Mamy stabilną grupę klientów. Mimo kryzysu chętnie do nas wracają. Dlatego też staramy się oferować atrakcje związane z różnymi okazjami, jak np. Walentynki. Warto klienta miło zaskoczyć – przekonuje Mirosław Wąsiński, który lokal prowadzi z synem i żoną od ponad 20 lat.
– Ludzie zrobili ukłon w stronę restauratorów już podczas pandemii. Dali nam przeżyć zamawiając na wynos. Ta forma się spodobała. Z pewnością dziś faktycznie jest więcej małych dostaw na wynos. Albo zamówień dania głównego na małe domowe imprezy. Do kryzysu podchodzę na zimno. Trudno ocenić, co się wydarzy. Zobaczymy, jak będą się kształtowały ceny energii w tym roku.
Spotkanie ze znajomymi? Taniej w domu
Zapytaliśmy Opolan w różnym wieku, czy jedzenie w mieście to luksus, czy jeszcze akceptowalny wydatek.
– Nie jestem typem domownika. Mimo drożyzny, raz na jakiś czas, wychodzę ze znajomymi. Dość często jeździliśmy do ulubionej restauracji pod Olesnem. Można było się tam najeść po uszy za uczciwe pieniądze. Od niedawna jak się umawiamy, to już tylko na coś małego. A nie na obiad z deserem, jak wcześniej. Dlatego, że ceny są zaporowe – mówi Renata Wojciechowska z Kluczborka.
– Za dwie kawy i dwa ciastka zapłaciliśmy 63 zł. Jeszcze niedawno taki rachunek byłby znacznie niższy – denerwuje się.
Pani Renata jest też mamą nastolatków. – Starszy syn był fanem jedzenia w mieście. Od pandemii, zarówno on i jego znajomi, chętniej zamawiają do domu. Dwa lata marazmu sprawiły, że młodzi wszystko robią zdalnie. Wygląda to tak, jakby się oduczyli kontaktu. Drugą sprawą jest to, że zamawiając do domu, kupują raz. A w lokalu zawsze coś się dobierze. Młodzi więc też dwa razy dziś myślą, na co wydają kieszonkowe – twierdzi kluczborczanka.
To, że opolska gastronomia jest w kryzysie, spowodowane jest też koniecznością zaciskania pasa przez studentów.
– Na pewno chodzimy rzadziej na pizzę. Jeśli zamawia się alkohol, to zwykłe piwo. Teraz trend jest raczej taki, że idzie się raczej do kogoś do domu z przekąskami z marketu. Wychodzi znacznie taniej – zapewnia Anna Rojczyk, studentka I roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Opolskim.
Studenci mówią, że dziś sporo można oszczędzić z aplikacjami oferującymi produkty z krótkim okresem ważności. – Można kupić chleb, ciasto i inne produkty, które oferują spożywczaki – dodaje Mateusz Mijalski.
Detal również pod górkę
Leszek Stępień ze Stowarzyszenia Handlowców Ziemi Opolskiej podkreśla, że trudna sytuacja na rynku małych i średnich sklepów trwa już od jakiegoś czasu.
– Średnio od czterech lat gwałtownie rosną koszty pracy – zauważa prezes Stępień. – Prowadzenie pojedynczych placówek, w których zatrudniane są po dwie-cztery osoby po prostu przestaje się opłacać. Na zamknięcie biznesu decydują się szczególnie osoby w sile wieku, które mówią wprost, że nie mają już siły męczyć się na tym rynku.
Prezes stowarzyszenia zauważa, że w lepszej sytuacji są właściciele co najmniej kilku sklepów.
– Nawet jeśli ktoś do jednego sklepu dołoży, to wciąż na kolejnych jest w stanie zarobić – zauważa. – Niektórzy przedsiębiorcy zaczynali od jednego sklepu. Dziś mają ich nawet kilkanaście. To oni mają największe szanse w obecnej sytuacji. Ten rynek wbrew pozorom jest bardzo trudny. Podsumowując trzeba mieć wiedzę i tzw. know how, by sobie poradzić – podsumowuje Stępień.



