Weto dla programu SAFE prezydent Karol Nawrocki obwieścił w czwartek 12 marca. Stało się to w blisko dwa tygodnie po tym, jak na jego biurko trafiła ustawa, na mocy której Polska mogłaby sięgnąć po około 180 miliardów złotych unijnej pożyczki na zbrojenia.
Pałac Prezydencki długo zwlekał z decyzją w sprawie programu. W kuluarach słychać, że powodem było poszukiwanie pretekstu do tego, aby weto dla SAFE miało uzasadnienie. I to uzasadnienie pojawiło się w postaci zapowiedzi „Polskiego SAFE zero procent”.
Adam Glapiński, prezes Narodowego Banku Polskiego z nadania PiS, przekonuje, że bank jest w stanie sfinansować zakupy dla wojskowych za 180 miliardów złotych bez zadłużania się w UE. Pieniądze mają pochodzić z zysku NBP, choć ten od 2022 roku notuje straty na poziomie 17-21 mld zł rocznie. Pomóc z zakupach mają rezerwy złota zgromadzone przez NBP, choć ekonomiści nie zostawiają suchej nitki na tym pomyśle.
Karol Nawrocki ogłaszając weto dla programu SAFE tłumaczył, że pożyczka ta byłaby dużym obciążeniem dla kilku pokoleń Polaków. Prezydent RP przekonywał, że w ten sposób dba o suwerenność Polski. Mówił, że unijna pożyczka obarczona jest mechanizmami, które ową suwerenność mają ograniczać.
Weto dla SAFE. Krzysztof Gawkowski: Nie skorzysta 199 opolskich firm
Temat zawetowania ustawy, która otwierała drogę do sięgnięcia po pieniądze z programu SAFE, pojawił się w dyskusji podczas piątkowych obrad Sejmu, podczas których odbył się też wybór nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski z Nowej Lewicy ocenił, że weto wobec SAFE to „strzał w plecy polskiej gospodarki i polskiego przemysłu zbrojeniowego”. Skierował te słowa w stronę Zbigniewa Boguckiego, szefa Kancelarii Prezydenta RP obecnego w sali obrad Sejmu.
– Zbudowaliśmy instrument finansowy, który miał dawać poczucie odpowiedzialności za polską armię – mówił Krzysztof Gawkowski. – To weto uderzy nie tylko w przemysł i żołnierzy, nie tylko w rodziny i w Polskę. Ono uderzy również w bezpieczeństwo i to wszystko, co wydawało się możliwe do zrobienia w przyszłości.
Wicepremier wskazał, że z zamówień realizowanych w ramach programu SAFE z powodu prezydenckiego weta nie skorzystają tysiące firm powiązanych z branżą zbrojeniową. Wyliczył, ile ich jest w poszczególnych województwach:
- Mazowieckie – 2754 firm,
- Śląskie – 1647,
- Małopolskie – 926,
- Kujawsko-pomorskie – 899,
- Pomorskie – 855,
- Dolnośląskie – 878,
- Podkarpackie – 764,
- Łódzkie – 487,
- Wielkopolskie – 438,
- Świętokrzyskie – 437,
- Podlaskie – 431,
- Zachodniopomorskie – 227,
- Lubuskie – 245,
- Lubelskie – 200,
- Opolskie – 199,
- Warmińsko-mazurskie – 121.
– Wstyd i hańba! – powiedział wicepremier stwierdzając, że prezydent wyrzucił do kosza tysiące szans na rozbudowę polskiej gospodarki.
Nawet 1,5 miliarda złotych dla firm z woj. opolskiego
Tych 199 opolskich firm, które nie skorzystają z unijnego programu SAFE ze względu na to, że Karol Nawrocki zapowiedział weto, mogą dostarczać dla komponenty dla innych podmiotów z branży zbrojeniowej.
Jak podało Polskie Radio, szacunkowo do firm z woj. opolskiego miało trafić od 1 do 1,5 miliarda złotych.
Istnieje jednak szansa na to, że te pieniądze mimo wszystko trafią do opolskich firm. Premier Donald Tusk poinformował, że na nadzwyczajnym posiedzeniu w piątek 13 marca rząd uchwałę, która upoważnia Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Finansów i Gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE i zrealizowania programu Polska Zbrojna.
Z pomocą tego programu nie będzie jednak można sięgnąć po pieniądze, które w ramach zawetowanej pożyczki miały też trafić do Policji (3,3 mld zł) czy Straży Granicznej (3,2 mld zł).
Czytaj także: Kilkanaście okręgów może mieć mniej posłów. Na liście woj. opolskie
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania
