Wykopaliska w katedrze w Opolu – badania i ich dokumentacja
Podczas konferencji badacze z całej Polski dzielili się efektami ostatnich prac archeologicznych i konserwatorskich w opolskiej katedrze. Wykopaliska w katedrze w Opolu mają potrwać jeszcze trzy-cztery miesiące.
– Jesteśmy na etapie m.in. zakończenia procesów związanych z oczyszczaniem znalezisk i z eksploracją pochówków. Trafiły one w ręce antropologa – mówiła dr Magdalena Przysiężna–Pizarska z UO, kierownik badań archeologicznych w katedrze.
– W środę odkryliśmy i przebadaliśmy antropologicznie nowy pochówek. Pracowaliśmy także na dokumentacją w formie skanowania laserowego 3D. Kontynuujemy także prace badawcze. Założyliśmy trzy wykopy. Udało się nam w nich odkryć około 25 warstw i dotrzeć do warstw naturalnych. Wiemy więc do jakiej głębokości możemy się tych nawarstwień spodziewać. Odkryliśmy bardzo dużo zabytków ruchomych związanych zarówno z funkcjonowaniem XIII-wiecznej osady, jak i samej kolegiaty. Jesteśmy skoncentrowani na tym, by dokumentować każdy kolejny krok prac, by w przyszłości zrekonstruować wydarzenia z dziejów świątyni – opisywała.
Prof. Ireneusz Płuska z ASP w Krakowie podkreślił znaczenie już wykonanych prac archeologicznych we wnętrzu katedry w Opolu. Pozwoliły wykazać ślady istnienia pierwszej wczesnogotyckiej świątyni Opola.
– Nasz zespół będzie koordynował wszystkie interdyscyplinarne prace w świątyni. A na koniec czekają nas problemy związane z zasypaniem całości i położeniem posadzki. Na razie najważniejsze dla Opola i dla nauki polskiej jest wykonanie nowoczesnej dokumentacji prowadzonych badań. Trzeba to zrobić w miarę szybko, bo pracujemy w świątyni, do której wierni chcą przychodzić po religijne posługi – mówił profesor.
Będą nowe wykopy w katedrze
– To nie oznacza jednak pośpiechu w badaniach. Odkryliśmy w ubiegłym roku część późnoromańskiego albo – różnie się to datuje – wczesnogotyckiego prezbiterium na planie kwadratu. A także filary wcześniejszego kościoła usytuowane względnie blisko obecnych filarów gotyckiej katedry – przypomniała Elżbieta Molak, opolski wojewódzki konserwator zabytków.
– Natomiast nie jest odkryty masyw zachodni świątyni. Będą więc prowadzone wykopy, ale zaplanowane tak, aby jak najmniej naruszać struktury ziemne obecnego kościoła. A jednocześnie jak najwięcej dowiedzieć się o tym, gdzie przebiegały mury dawnej kolegiaty, z której strony było wejście, gdzie była wieża, jak długi był tamten kościół. Na ścianach odkryto wcześniejsze warstwy malarskie, więc na pewno mury kościoła kolegiackiego były barwne. W kolorze czerwonym, spoiny też były malowane. Pigmenty i zaprawy będą poddane badaniom laboratoryjnym – opisywała.
Wojewódzka konserwator zabytków zapowiedziała wykonanie we wnętrzu świątyni jeszcze 14 wykopów. By jednak nie naruszyć statyki i stwarzać zagrożenia istniejącej budowli po wykonaniu badań i dokumentacji będą zasypane.
– Zgodnie z harmonogramem – jeśli nie napotkamy na jakieś niespodzianki – na przeprowadzenie tych prac potrzeba będzie około trzech-czterech miesięcy – dodała Elżbieta Molak
Wykopaliska w katedrze w Opolu. „Fascynujące odkrycia”
– To jest fascynujące, iż odkrywamy fragmenty średniowiecznej budowli, która przez wieki była ukryta. Spotykamy się bezpośrednio z kulturą i estetyką ludzi średniowiecza. To nie było przekształcane ani modyfikowane. Mamy do czynienia ze swoistym „preparatem średniowiecznym” pokazującym poziom sztuki i piękna tamtych czasów. Nazywa się je często „wiekami ciemnymi”. Tymczasem dzięki badaniom archeologicznym i odkryciom konserwatorskim dowiadujemy się, że było zupełnie inaczej, poznajemy wrażliwość ludzi tamtych czasów na piękno – opowiadała pani konserwator.
– Przy pracach, które trwają w katedrze, historyk uczy się pokory – przyznała prof. Anna Pobóg-Lenartowicz, badaczka średniowiecza z Instytutu Historii UO.
– Musimy czekać na wyniki badań archeologów, historyków sztuki, architektury, konserwatorów. Historycy pracują w oparciu o źródła pisane, a tych z tamtej epoki mamy niezbyt wiele. Ale kiedy odkryto pierwsze „służki” dawnej świątyni, miałam satysfakcję, bo od lat lansowałam pogląd, ze pierwszy kościół w miejscu dzisiejszej katedry ufundował i wybudował książę Kazimierz I. Mam nadzieję, że badania ten czas powstania świątyni potwierdzą – stwierdziła.








