Emeryt w Polsce wciąż uchodzi za synonim niedostatku. A wielu po zakończeniu kariery zawodowej musi zacisnąć pasa, ale nie dotyczy to wszystkich. Rok temu emerytury powyżej 7 tys. zł dostawało blisko 260 tys. Polaków, a minimum 10 tysięcy zł otrzymywało około 37 tys. osób – czego dowodzą też rekordowe opolskie emerytury.
To jednak krezusi, bo co siódmy polski emeryt dostaje co miesiąc tylko od 2,2 do 2,6 tys. zł brutto. Większość pozostałych też nie opływa w dostatki, przeciętna przyznana przez ZUS emerytura to 3945 zł brutto.
Rekordowe opolskie emerytury – skąd się wzięły?
Statystycznie wyższe emerytury otrzymują mężczyźni. I oni też są w pierwszej trójce tych spośród 270 tysięcy opolskich emerytów, którzy dostają najwyższe świadczenia. Te kwoty to odpowiednio 29 tys. zł, około 27,5 tys. zł i nieco ponad 24 tys. zł.
– Wspólnym elementem dla tych trzech osób jest długoletni staż legalnej i oskładkowanej pracy. Żadna z tych osób nie przeszła na emeryturę z chwila nabycia uprawnień emerytalnych. Dłuższa praca w ogóle się wszystkim opłaca. Szacuje się, że każdy rok pracy dłużej po osiągnięciu wieku emerytalnego – czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – to osiem do dziesięciu procent emerytury więcej – mówi Sebastian Szczurek, rzecznik prasowy z opolskiego ZUS.
Na rekordowe opolskie emerytury wpływa także waloryzacja, w ostatnich dwóch latach wysoka ze względu na inflację. W 2023 rewaloryzacja wyniosła 14,9 proc., a w tym – 12 procent.
– No, to jak ktoś miał emerytury brutto 3 tys. złotych, to z miesiąca na miesiąc wzrosła mu 300 złotych. Ale jak ktoś miał 6 tysięcy brutto, to podwyżka wyniosła już 600 złotych – tłumaczy Sebastian Szczurek.
Na rewaloryzacji najlepiej wychodzą więc ci, którzy i tak już mają relatywnie dobre emerytury. Natomiast tym, którzy pobierali najniższą gwarantowaną emeryturę (od kwietnia br. 1780,96 zł brutto), wzrosła ona tylko o około 190 zł.
Rekordowe opolskie emerytury – skąd śmieszne wprost kwoty?
Warto dodać, że na Opolszczyźnie są seniorzy, którzy nie dostają nawet tej gwarantowanej emerytury. Obecnie trzy najniższe emerytury wypłacane przez opolski ZUS w regionie oscylują wokół… 1 zł miesięcznie „na rękę”! Otrzymuje je dwóch mężczyzn i kobieta.
– Te osoby wykazały kilkunastodniowy bądź kilkutygodniowy okres oskładkowanej pracy – wyjaśnia Sebastian Szczurek.
Trzeba jednak zauważyć, że rekordowe opolskie emerytury – także te niskie – nie zawsze są winą tych, którzy je pobierają.
– Ja nie mam tej gwarantowanej, a ile dostaję, nie powiem, bo to wstyd – mówi „O!Polskiej” pani Maria, 68-latka z Opola. – Choć całe życie ciężko pracowałam. Przy wychowaniu czwórki dzieci, a kiedy kolejne podrastały, chwytałam się każdego zajęcia. Najgorzej było po 1989 roku. O pracę było bardzo ciężko, a już o etatowej, „oskładkowanej”, jako matka małych dzieci mogłam tylko pomarzyć. Imałam się różnych zajęć, na czarno lub na śmieciowych umowach, bez prawa do urlopu czy chorobowego. Państwo to akceptowało, tak, jak akceptuje dzisiaj, że nie mam za co żyć.
Pani Maria musi więc dorabiać. Za młodu, przed pierwszym dzieckiem, zaczynała po maturze jako „pracownica umysłowa”, a teraz sprząta mieszkania. Nadal na czarno, bez etatu i składek.
Nie jest jedyna. Oficjalne dane sprzed dwóch lat z Opolszczyzny mówią tyle, że na tysiąc emerytów dorabia lub kontynuuje pracę bądź podejmuje inną 115 osób. Nieoficjalnie, na czarno, dorabia pewnie dwa razy tyle.
Wysokość emerytury zależy nie tylko od stażu pracy. Żeby była wyższa, warto np. złożyć wniosek o emeryturę w drugiej połowie roku.
– W czerwcu waloryzowane są składki emerytalne i kapitał początkowy na koncie każdego ubezpieczonego, a więc przyszłego emeryta. Po czerwcowej waloryzacji wyższa będzie podstawa, od której ZUS wyliczy emeryturę – wyjaśnia rzecznik opolskiego ZUS.
Opolscy emeryci rekordzistami w kraju
Tym, co łączy osoby mające rekordowe opolskie emerytury – te wysokie i te niskie – jest tzw. wskaźnik ubankowienia, wynoszący 90,3 proc. najwyższy w Polsce. Oznacza to, że 9 na 10 osób przechodzących na emeryturę chce, żeby pieniądze przelewać im na konto. W skali całego kraju ten wskaźnik wynosił 85,5 proc. Poniżej średniej są województwa w południowo-wschodniej Polsce.
– To pierwsze miejsce opolskich seniorów w „rankingu” ubankowienia nie jest zaskoczeniem. Już w połowie ubiegłego roku wśród 20 miast i powiatów w Polsce o najwyższym wskaźniku ubankowienia emerytów, aż trzy były z Opolszczyzny. To powiaty krapkowicki i kędzierzyńsko-kozielski, a stolica województwa, czyli Opole było na czwartym miejscu w kraju – mówi Sebastian Szczurek.
To już nieodwracalny trend, że kurczy się grupa osób, którym emeryturę przynosi do domu listonosz. Odchodzą emeryci wykluczeni cyfrowo, a zastępują ich ci, którzy potrafią w mniejszym lub większym stopniu posługiwać się komputerem.
– Ci ubankowieni argumentują, że trzymanie sporej ilości pieniędzy w domu to narażanie się na ryzyko kradzieży bądź wyłudzenia. Ponadto nie trzeba czekać na listonosza bądź chodzić na pocztę, a rachunki i zakupy można zrobić zdalnie i płacić dzięki bankowości elektronicznej. Osoby, które czekają na gotówkę, cenią sobie kontakt z przedstawicielem operatora pocztowego albo nieufnie podchodzą do technologii cyfrowych i obawiają się internetu – wyjaśnia Sebastian Szczurek.
Czytaj także: Duża opolska fabryka do likwidacji. Właściciel: Nie opłaca się
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania.
