Koniec papierowych legitymacji szkolnych w Polsce nastąpi 12 lipca. Od tego dnia szkoły muszą przestawić się na wydawanie plastikowych kart, znanych jako „eLegitymacje”. To wynik rozporządzenia z 7 czerwca 2023 r. dotyczącego świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych. Co oznacza ta zmiana dla uczniów, nauczycieli i administracji szkolnej?
Koniec papierowych legitymacji szkolnych
Papierowe legitymacje szkolne były obecne w polskim systemie edukacyjnym od lat. Służyły jako dowód tożsamości ucznia, umożliwiały korzystanie z ulgowych przejazdów komunikacją miejską, a także stanowiły nieodzowny element codziennego życia szkolnego. Od 12 lipca te tradycyjne dokumenty przeszły do historii. Szkoły muszą teraz wydawać legitymacje w formie plastikowego dokumentu.
Zmiana ta wprowadza wiele nowych wyzwań, zarówno logistycznych, jak i finansowych. Przede wszystkim, szkoły muszą samodzielnie sfinansować cały proces wprowadzenia nowych legitymacji. Oznacza to zakup albo konkretnej usługi, albo maszyny drukującej plastikowe legitymacje. Dla wielu szkół, szczególnie tych z mniejszych miejscowości, może to stanowić znaczące obciążenie finansowe. Konieczne może okazać się poszukiwanie dodatkowych źródeł finansowania… I tu jest problem.
Plastikowe legitymacje szkolne. Nowy – stary obowiązek
Obowiązek wprowadzenia eLegitymacji nie pojawił się nagle. Rozporządzenie z 7 czerwca 2023 r. zawiera przepisy przejściowe, które jasno określają, że dotychczasowe papierowe legitymacje i ich duplikaty mogą być wystawiane jedynie do 12 lipca. Do tej pory plastikowe legitymacje były jedynie opcjonalne; szkoły mogły, ale nie musiały się na nie decydować, pozostając przy tańszych papierowych dokumentach. Teraz jednak wystawienie nawet duplikatu papierowej legitymacji będzie niemożliwe.
Jak udało nam się dowiedzieć, zdecydowana większość szkół dopiero teraz podjęła się poszukiwania dostawcy plastikowych dokumentów, bądź urządzeń drukujących.
Koniec papierowych legitymacji szkolnych. Szkoły muszą sobie same poradzić
W PSP nr 32 w Opolu jest 123 uczniów.
– Szkoła będzie wydawała e-legitymacje szkolne dla klasy pierwszej, w której jest 13 uczniów. Koszt zakupu e-legitymacji pozostaje po stronie szkoły i zależny będzie od wybranej firmy, z którą szkoła podejmie współpracę po rozpatrzeniu ofert – mówi Bożena Kwiatkowska, referent szkoły.
W PSP nr 6 w Kędzierzynie-Koźlu, gdzie jest 373 uczniów, przewidywany koszt wyrobienia jednej e-legitymacji wynosi od 10 do 20 zł.
– Zgodnie z przepisami, koszty wyrobienia nowych legitymacji będą finansowane z budżetu szkoły – wylicza Agnieszka Piśniak, referent szkoły.
Po 12 lipca 2024 r. wymagana jest wymiana legitymacji na plastikowe wyłącznie dla uczniów, którym skończyłyby się miejsca na przybicie pieczątki na nowy rok szkolny oraz dla uczniów, którzy rozpoczną naukę po raz pierwszy od 1 września.
– Nasi uczniowie w trakcie tego roku szkolnego zostali zabezpieczeni w legitymacje szkolne. Obecnie mamy 415 uczniów. Będzie potrzeba wyrobienia nowych legitymacji dla przyszłych uczniów klas pierwszych (około 50) oraz ewentualnie dla nowych uczniów, którzy będą zapisani do naszej szkoły podczas nadchodzącego roku szkolnego. Koszt nowej legitymacji szkolnej (plastikowej) to około 13 zł. Koszt zakupu i wydania legitymacji pokrywa ze swoich środków szkoła – słyszymy.
Trwają wakacje. W wielu szkołach będzie problem, jeśli uczeń „zgubi” papierową legitymację
W wielu szkołach nie zabezpieczono się na skrajne przypadki. Zapytaliśmy, co w przypadku, kiedy uczeń zgubi legitymację podczas przerwy wakacyjnej.
– Ciężko odpowiedzieć na to pytanie. Wiadomo, że są przypadki, kiedy uczniowie gubią legitymacje. Zgodnie z nowym przepisem, jeśli zgubią ją po 12 lipca nie możemy wydać papierowego duplikatu. Ponieważ nie mamy jeszcze drukarki do nowych legitymacji, ani planów finansowania, niewiele możemy zrobić. Możemy wydać dokument, z datą wsteczną, przed 12 lipca – mówi jeden z dyrektorów szkół.
– Uczulaliśmy zarówno uczniów, jak i rodziców, że w związku z nowymi przepisami, może być problem w razie zgubienia dokumentu. Zawsze możemy wydać zaświadczenie, że dana osoba jest uczniem szkoły. W wielu przypadkach powinno być ono honorowane na czas wyrobienia nowej legitymacji – dodaje Agnieszka Toman, st. specjalista ds .uczniowskich PSP nr 1 w Opolu.
Koniec papierowych legitymacji szkolnych. Zakup maszyny czy zlecenie druku?
Wszystkie wydane do tej pory papierowe legitymacje mogą być używane przez ucznia aż do momentu ukończenia przez niego szkoły. Decyzja o wymianie dokumentów dla uczniów z papierowymi legitymacjami leży w gestii szkoły.
Szkoły stoją teraz przed wyborem sposobu zapewnienia uczniom dokumentów. Wiadomo, że jeśli szkoła będzie chciała mieć własną maszynę, musi wydać około 5-6 tys. zł. Co ważne, koszt maszyny to jedno, a do tego dochodzi jeszcze szkolenie personelu oraz regularnego zakupu materiałów eksploatacyjnych i serwisu.
Innym rozwiązaniem jest skorzystanie z usług specjalistycznej drukarni, która zajmie się nanoszeniem danych uczniów na gotowe blankiety. To podejście ma swoje plusy, ale kluczowe jest znalezienie odpowiedniego dostawcy.
Należy pamiętać, że szkoła przetwarza dane osobowe uczniów, dlatego ich bezpieczne przekazanie do drukarni jest niezbędne, a także warto sprawdzić, czy dostawca podejmuje odpowiednie środki w celu ochrony danych.
Personalizacja w drukarni wiąże się również z wyzwaniem czasowym – pierwszoklasiści powinni otrzymać legitymacje do końca września. Ze względu na większe skomplikowanie w porównaniu do tradycyjnych legitymacji papierowych, proces ten może być bardziej czasochłonny. Dodatkowym problemem, z którym szkoły mogą się zmagać we wrześniu, jest ograniczona liczba drukarni oferujących takie usługi.
Rok szkolny 2024/2025 z pewnością będzie testem dla szkół w zakresie wyboru sposobu wydawania legitymacji uczniom oraz przygotowania rynku na wprowadzenie nowego formatu dokumentu, który pozostał niemal niezmieniony przez ponad pięćdziesiąt lat.
Czytaj także: Wyniki matur 2024. Jak wypadli uczniowie z województwa opolskiego?
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania.
